كمپانى استاندارد اويل پاسخ داده بود كه چون امتياز خوشتاريا در مجلس شوراى ملى تصويب نشده قبل از انتقال به كمپانى نفت جنوب ملغى بوده و دولت نيز آن را از درجه اعتبار ساقط و غيرقانونى مىداند . پيرو اين مذاكرات كتبى امروز احمد قوام در ديدار حضورى با كاردار سفارت انگليس بار ديگر دليل دولت ايران مبنى بر غيرقانونى بودن امتياز خوشتاريا را متذكر شد . كاردار سفارت انگليس در ضمن دفاع از كمپانى نفت جنوب عدم مراجعه دولت ايران را به سفارت انگليس غيردوستانه تلقى نموده ولى قوام در پاسخ به او اظهار داشت : « چون تقريبا ده روز قبل از اعطاى امتياز به كمپانى آمريكايى راجع به امتياز خوشتاريا در مجلس مذاكره شد و من بطلان امتياز خوشتاريا را در مجلس اظهار كردم و مجلس از اظهار من اتخاذ سند نمود و شما هم سكوت كرديد ديگر دليلى نمىماند كه تصور كنم مراجعه نكردن من در اين موضوع كه حق مطلق دولت و بلامانع بوده است بر خلاف دوستى تعبير شود » . 8 [ تصوير ] عباس افندى ( عبد البها )

--> ( 1 ) . جنبش ميرزا كوچك خان بنابر گزارش‌هاى سفارت انگليس ، ص 85 . ( 2 ) . عباس افندى ( عبد البها ) فرزند حسينعلى نورى ( بهاء اللّه ) در شب پنجم جمادى الاولى 1262 ق به دنيا آمد . نوابه مدرس ، زن نخست ميرزا حسينعلى بود . عباس افندى بعدها القاب « آقا » ، « سركار آقا » ، « ابن اللّه » و ابن البها نيز گرفت . بهاء اللّه از زن ديگرش مهدعليا سه پسر به نام‌هاى محمد على افندى ، ميرزا ضياء اللّه و ميرزا بديع اللّه داشت . بنابر لوح عهدى قرار بود تا پس از درگذشت بهاء اللّه ابتدا عباس و محمد على زمامدار بهائيان باشند لكن پس از مرگ پدر ميان فرزندان جدايى افتاد . محمد على افندى با دو برادر ديگرش ، دو تن از زنان ميرزا حسينعلى ، خواهرانش و پسر عموها بر عبد البهاء شوريدند . عباس افندى غصن اكبر را ناقض اكبر و مريدانش را ناقضين خواند و پيروان خود را ثابتين نام نهاد . محمد على نيز به تلافى ، غصن اعظم را رئيس المشركين گفته ابليس لعين لقب داد . عبد البها خود را فردى عادى و غلام و عبد البهاء مىخواند تا از او برهان و حجتى نخواهند و در عوض هر چه مىتوانست مقام باب و بها را بالا مىبرد . وى در امر سياست بر خلاف پدرش پايبند به يك حكومت و يك دولت نبود بلكه با تغيير شرايط و اوضاع زير پرچم حكومتى تازه مىرفت . مدتى در سايه عنايت حكومت تزارى مىزيست ، پس از انقلاب اكتبر 1917 و سقوط دولت تزارى روسيه به انگلستان متمايل شد و پس از آنكه ، عثمانىها متوجه شدند عباس افندى به نفع دولت انگليس جاسوسى مىكند ، جمال پاشا فرمانده كل قواى عثمانى خواست وى را اعدام نمايد ، لكن دولت انگليس به حمايت جدى از او برخاست . عباس افندى در اواخر عمر سفرهايى به اروپا و آمريكا نمود و تعاليم دوازده‌گانه بهائيت را عرضه نمود . سرانجام وى در ششم آذر 1300 ش ، در حيفا درگذشت . در تشييع جنازهء او نمايندگان دولت انگليس از جمله « هربرت ساموئل » حضور داشتند . ديگر شخصيت‌هاى انگليسى نيز ، مراتب همدردى و تسليت حكومت انگلستان را به جامعهء بهائى ابلاغ نمودند . ( قرين بديع ، ص 19 ، 83 ؛ ج 3 ، ص 125 ، 291 ، 327 ؛ توقيعات مباركه ( لوح قرن ) ج 1 ، ص 103 خطابات مباركه ، ج 1 ، ص 32 ) . ( 3 ) . يادداشت‌هاى قزوينى ، ج 7 - 8 ، ص 234 . ( 4 ) . روزنامه ايران ، 8 / 9 / 1300 ، ص 2 . ( 5 ) . جنبش ميرزا كوچك خان بنابر گزارش‌هاى سفارت انگليس ، ص 86 . ( 6 ) . روزنامه ايران ، 7 / 9 / 1300 ، ص 1 . ( 7 ) . گزارش‌هاى كنسولگرى انگليس در مشهد ، ص 180 . ( 8 ) . نفت شمال ، ص 8 - 7 .